İş hayatı, gündelik yaşam, devlet, kanun nizam kısacası hayatın her bir karesinde “prosedürler çiğnenmek için mevcuttur” bilinci almış yürümüş. Maalesef koyulan kurallara karşı bir antipatimiz olduğu besbelli. Peki bunun aslında psikolojik bir eğilim olduğunu biliyor muydunuz? Bir kereden bir şey olmaz denerek delinen kuralları gören diğer insanlar tarafından kurallar, aynı davranışla, sürekli bir şekilde delinmeye devam ediliyor. Bunu aslında kısaca “Kırık Camlar teorisi” ile açıklayabiliriz.

Peki kırık camlar teorisi nedemekmiş?

Kırık Camlar teorisi; ABD’li suç psikoloğu Philip Zimbardo’nun 1969’daki bir deneyi sonucu geliştirilmiştir. Zimbardo yaptığı bu deneyde yüksek suç oranına sahip ve sefaletle savaşan Bronx ve elit diye adlandırabileceğimiz Palo Alto bölgelerine birer otomobil bırakmıştır. Otomobillerin plakalarını sökmüş ve kaputlarını aralık bırakmıştır. Olup biteni de gizli kamerayla izlemiştir. Bronx’taki otomobilin üç gün içinde baştan aşağıya yağmalandığını görmüştür. Elit bölge Palo Alto’dakine ise bir hafta boyunca kimse dokunmamıştır. Ardından Zimbardo iki öğrencisi ile , sağlam kalan otomobilin yanına gidip çekiçle kelebek camını kırmıştır. Daha ilk darbeyi indirir indirmez çevredeki insanların da olaya dahil olduklarını ve birkaç dakika içinde sağlam otomobilin de yağmalanarak kullanılamaz hale geldiğini görmüştür. Zimbardo bu deneyle “İlk camın kırılmasına, ya da çevreyi kirleten ilk çöpe, ilk duvar yazısına izin vermemek gerek. Aksi halde kötü gidişatı engelleyemeyiz.”  şeklinde bir sonuca ulaşmıştır.

Alınmış kararları, yazılan prosedürleri ve hatta kanunları bile farkında olmadan kılıfına uyduruyoruz. Kurallar bugünden itibaren uygulanmaya başladıysa şayet ertesi günü “esnetelim, duruma uyduralım, bir kez çiğneyelim ya bir şey olmaz “ gibi mırıldanmalar yükselmeye başlar bir bakmışsınız bir anda otomobile hücum eden bilinçsiz elit kesim gibi herkes tarafından uygulanan, bir düzensizlik , hatta yeni uygulamalar ve akabinde yeni kararlar oluşagelmiştir.

Kısacası bir eylemde bulunmadan önce hangi kuralların geçerli olduğunun bilincinde olmanın yanı sıra, eylemin gerçekleştikten sonraki etkisini de düşünerek adım atılmalıdır.  Her birey önce kendinden başlayarak aldığı kararları ve koyulan kuralları intizamlı şekilde uygular ise önce kendi, sonra çevresine ve dolaylı olarak geniş bir kitleye yani Toplam Kaliteye Etki edecektir. Siz kurallara uyarsanız, sizin koyduğunuz kurallara veya sizin için koyulan kurallara bir gün uyulacağını unutmayın.

 

Bilim, Teknoloji ve Mühendislik
muhendishanım
Aslı Oran
Gıda Mühendisi

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>